jliek1235
Thành viên Đồng
Tiền làm rap Việt mất chất, hay có lý do khác?
Huế nóng quá, cho nên mình ngồi trong quán cà phê để trốn nắng. Vừa uống ly cà phê muối, vừa nghe các bài hát mới nhất của B Ray và Đen Vâu, tự dưng mình cảm thấy nó nhạt. Khác với ly cà phê muối mình uống, lời nhạc của họ bây giờ như thiếu điểm nhấn và thiếu vị.
Mình ráng nghe hết nhưng không thể nào cảm nhận nổi. Chắc mình đã già, xu hướng âm nhạc đã thay đổi, hay như đã nói, rap Việt giờ đã mất chất.
Đây là một số bài hát mới của B Ray và lời nhạc.
- Vùng an toàn: “Sự thật là, chưa ai yêu anh nhiều hơn em từng làm. Và chẳng có ai có thể khiến cho nước mắt của em rơi từng hàng. Và kể cả về sau này, có trong tay biển bạc và rừng vàng. Cũng không bao giờ có thể thay thế người con gái bên cạnh lúc bần hàn.”
- The one: “Nhưng mà anh phải biết làm sao đây. Lần này, dân chơi đã gặp phải người cao tay.”
- Ghệ mới: “Anh muốn có một em ghệ mới. Ghệ mới.”
- Y chang em: “Và vì mấy em ghệ này y chang, y chang em. Mấy em ghệ này y chang, y chang em.”
Mình không phải là chuyên gia âm nhạc. Nhưng từ góc độ của một người nghe, lời nhạc của B Ray bây giờ thiếu vị so với thời Ếch và Báo. Đây là vài ví dụ.
- Bố em làm cán bộ: “Cửa nhà em làm sao mà anh vô, khi bố của em làm cán bộ. Tất cả có lẽ do duyên số, khi xe đạp sao chạy theo ô tô.”
- Dear Sài Gòn: “Cho tao thấy Sài Gòn vào ngày nắng. Nhớ những câu chuyện ngày xưa. Lúc tụi mày là người thắng, còn tụi tao là người thua. Đến bây giờ tụi mày vẫn là giặc, linh hồn của tụi tao vẫn là vua. Gọi mãnh đất này bằng bất cứ thứ gì có thể, tụi tao vẫn gọi là Sài Gòn.”
Chuyện gì đã xảy ra với chàng rapper với những lời rap đầy nam tính của trước đây? Chuyện gì đã xảy ra với rap, vốn là một thể loại âm nhạc của đường phố, của sự bình dân, kèm với tính trực diện và từ ngữ dân dã. Bây giờ, rap Việt đã bị thay thế bằng sự nhạt nhẽo trong lời nhạc và chủ đề chỉ xoay quanh về tình yêu trai gái. Nó khác hẳn với bản chất của rap, vốn ban đầu được phát triển để nói về những thứ gây nhức nhối trong xã hội.
Có một khái niệm mang tên lời nguyền mainstream. Đó là khi một rapper khi còn rap đường phố hay underground thì bùng nổ. Còn khi họ lên mainstream hay trở thành nghệ sĩ của đại chúng, họ dần dần trở nên nhạt nhẽo và mất chất.
Nếu nói nhẹ thì con người thay đổi theo thời gian, rapper cũng vậy. Còn nếu nói nặng, tiền làm rap Việt mất chất.
Thế hệ rapper của Viet Dragon, Nah, Wowy, Karik, Ếch và Báo, bây giờ đã trở thành quá khứ. Các bài hát nổi tiếng trước đây đã bị ẩn khỏi YouTube nhưng bạn vẫn có thể nghe trên các nền tảng khác.
Nếu chỉ tập trung vào B Ray thì sẽ không công bằng. Đen Vâu cũng gặp vấn đề tương tự. Bài mới nhất của anh, “Lãng đãng” như một chương trong cuốn sách self-help để chữa lành. Đây là lời nhạc:
“Tôi nghĩ rằng như một cái cây, mỗi người có thể tự mình thay lá. Những quyết định và những khát khao, những chân trời và từng giao lộ. Những chuyện cứ đến nối tiếp nhau, những vui buồn tự mình tao ngộ.”
Nó nhẹ nhàng, mềm mại, nhưng nghe xong rồi thôi. Chuyện gì đã xảy ra với Đen Vâu của “Bài này chill phết,” “Mười năm,” “Một triệu like,” “Anh đếch cần gì ngoài em” hay “Trốn tìm.”
Giống như hai phiên bản khác nhau. Giống như B Ray, Wowy hay Karik, lời nguyền mainstream được lặp lại.
Vậy, vấn đề là gì. Có phải vì tiền, vì thời thế, vì môi trường, vì nguồn cảm hứng, hay đơn thuần là chu kỳ sáng tạo. Ai cũng có thời đỉnh rồi về hưu.
Có rất nhiều lý do giải thích cho sự mất chất của rap Việt.
Chu kỳ sáng tạo - Đây là một khái niệm mình tự bịa ra chứ không hề tồn tại. Vì mình không phải là chuyên gia âm nhạc nên không tìm ra từ ngữ phù hợp để miêu tả. Chu kỳ là sự đi lên và xuống của một nghệ sĩ. Ai cũng có đỉnh và đáy. Ban đầu, một rapper có ý tưởng và nguồn cảm hứng nào đó, họ biến thành bài rap. Rồi thời gian trôi, con người và môi trường thay đổi, họ cũng thay đổi, cho nên sự sáng tạo ban đầu không còn nữa. Đó cũng là điều bình thường. Bạn không thể nào bắt một triệu phú phải suy nghĩ như một chàng trai trong khu ổ chuột được.
Kiểm duyệt - Khi bạn là một rapper underground, bạn không có gì trong tay, không có gì để mất, nên không có gì để sợ. Bạn có thể thoải mái viết ra những câu rap đậm chất đường phố. Bao gồm chửi thề, nói về bất công của xã hội, miêu tả khoảng cách giàu nghèo, hay bàn về những thứ bạn ghét bỏ. Nhiều người đồng cảm với bạn vì đa số dân số thuộc tầng lớp bình dân.
Những thứ giản dị như tô hủ tiếu gõ, cô gái nhà giàu, bạn đi xe đạp, cuộc cãi lộn, cái nghèo, hay đơn thuần là nạn tiêu cực cũng trở thành một chủ đề để khai thác. Nó đến với bạn một cách tự nhiên. Đó mới là rap đúng nghĩa.
Còn khi bạn lên mainstream và trở thành nghệ sĩ đại chúng, mọi thứ thay đổi. Bạn bắt đầu có những hợp đồng quảng cáo triệu đô, trong đó có các điều khoản về bảo vệ thương hiệu và hình ảnh của nghệ sĩ. Ngay lập tức, bạn bị giới hạn trong sự sáng tạo của mình. Bạn không còn được viết ra những lời rap đậm chất đường phố nữa vì nó quá “vô văn hóa” và “không phù hợp với yêu cầu của nhãn hàng.” Họ sẽ yêu cầu bạn giảm bớt chất đường phố lại, nếu không sẽ bị hủy hợp đồng. Vì áp lực từ đồng đội, từ thành viên trong nhóm, từ doanh thu, bạn âm thầm chấp nhận mặc dù biết rằng nó khiến mình mất chất.
Nghiêm trọng hơn, khi bạn là người nổi tiếng, hành vi và lời nói của bạn sẽ bị chú ý hơn. Người khác nói thì không ai quan tâm. Còn bạn mà nói gì sai thì sẽ trở thành trung tâm của sự chú ý. Báo chí sẽ soi mói bạn hơn và dư luận sẽ chuẩn bị để dìm bạn. Chính áp lực đó, nó khiến bạn phải trở nên an toàn hơn khi viết nhạc. Bạn không thể nói về tiêu cực, không thể bàn về bất công, càng không được nói về những điều nhức nhối trong xã hội. Từ đó, bạn núp trong sự an toàn, đó là tình yêu trai gái và tiền bạc. Nếu để ý, các rapper bây giờ chỉ nói về hai chủ đề đó. Không phải vì họ tệ, không phải họ kém, mà vì họ bị áp lực kiểm duyệt.
B Ray, Wowy, Karik, hay Đen cũng gặp rào cản tương tự. Nếu Nah lên mainstrean, anh ấy cũng vậy. Thậm chí, nếu Eminem mà ở Việt Nam, thì sẽ không có những Lose Yourself, Cleanin out my closet hay Mockingbird. Vấn đề không phải là tài năng, mà là môi trường để tài năng đó phát triển. Chúng ta nên trách ai bây giờ. Môi trường tạo nhân tài, khi rapper Việt thiếu môi trường tự do để sáng tạo, họ mất chất.
Đáng buồn khi chúng ta sẽ không còn có những phiên bản đậm chất rap như: Sài Gòn đẹp lắm, Khu tao sống, Hai thế giới, hay Làm việc nước.
B Ray đang đi tìm Ếch và Báo như rap Việt đang đi tìm lại giá trị cốt lõi của trước đây.
Nguyễn Trọng Nhân, 6.8.2025
Đây là một bài mình reup từ một kênh youtube về góc nhìn của rapfan đơn thuần, không chuyên nói về âm nhạc và đây là link bài viết gốc:
Như đã nói, người này không phải chuyên về mảng âm nhạc nên sẽ không có phân tích chuyên sâu về góc nhìn khách quan mà thường là góc nhìn cá nhân của người viết bài, song với đó việc người này nêu ra một quan điểm khiến mình quyết định reup bài nhạc chính là không thể bắt một người sống giàu có có góc nhìn của một anh công nhân, điều này khiến mình thông cảm một phần cho những rapper không còn ra được những bài nhạc xưa cũ lúc họ chưa có gì như đen vâu và bray, lúc còn là một artist chưa ai biết tên hoặc chỉ mới nổi qua những bài rap viết suy nghĩ của một người thật sự trải qua cuộc sống cơ cực hoặc một người trẻ muốn thể hiển suy nghĩ của mình qua những câu rap. Bài viết trên nếu đọc kỹ thì sẽ thấy tính châm biếm cao, nhưng đó là suy nghĩ của tác giả còn riêng mình, mình cảm thấy không có cái gì gọi là chất chỉ là rap fan muốn tìm lại người nghệ sĩ khiến họ yêu thích và giờ không còn như thế nữa nên một bộ phận không thể chấp nhận được, nhưng ai rồi cũng phải trưởng thành cũng phải có được bước tiến chuyển trong cuộc sống và suy nghĩ nên hãy thông cảm cho những người nghệ sĩ.
Huế nóng quá, cho nên mình ngồi trong quán cà phê để trốn nắng. Vừa uống ly cà phê muối, vừa nghe các bài hát mới nhất của B Ray và Đen Vâu, tự dưng mình cảm thấy nó nhạt. Khác với ly cà phê muối mình uống, lời nhạc của họ bây giờ như thiếu điểm nhấn và thiếu vị.
Mình ráng nghe hết nhưng không thể nào cảm nhận nổi. Chắc mình đã già, xu hướng âm nhạc đã thay đổi, hay như đã nói, rap Việt giờ đã mất chất.
Đây là một số bài hát mới của B Ray và lời nhạc.
- Vùng an toàn: “Sự thật là, chưa ai yêu anh nhiều hơn em từng làm. Và chẳng có ai có thể khiến cho nước mắt của em rơi từng hàng. Và kể cả về sau này, có trong tay biển bạc và rừng vàng. Cũng không bao giờ có thể thay thế người con gái bên cạnh lúc bần hàn.”
- The one: “Nhưng mà anh phải biết làm sao đây. Lần này, dân chơi đã gặp phải người cao tay.”
- Ghệ mới: “Anh muốn có một em ghệ mới. Ghệ mới.”
- Y chang em: “Và vì mấy em ghệ này y chang, y chang em. Mấy em ghệ này y chang, y chang em.”
Mình không phải là chuyên gia âm nhạc. Nhưng từ góc độ của một người nghe, lời nhạc của B Ray bây giờ thiếu vị so với thời Ếch và Báo. Đây là vài ví dụ.
- Bố em làm cán bộ: “Cửa nhà em làm sao mà anh vô, khi bố của em làm cán bộ. Tất cả có lẽ do duyên số, khi xe đạp sao chạy theo ô tô.”
- Dear Sài Gòn: “Cho tao thấy Sài Gòn vào ngày nắng. Nhớ những câu chuyện ngày xưa. Lúc tụi mày là người thắng, còn tụi tao là người thua. Đến bây giờ tụi mày vẫn là giặc, linh hồn của tụi tao vẫn là vua. Gọi mãnh đất này bằng bất cứ thứ gì có thể, tụi tao vẫn gọi là Sài Gòn.”
Chuyện gì đã xảy ra với chàng rapper với những lời rap đầy nam tính của trước đây? Chuyện gì đã xảy ra với rap, vốn là một thể loại âm nhạc của đường phố, của sự bình dân, kèm với tính trực diện và từ ngữ dân dã. Bây giờ, rap Việt đã bị thay thế bằng sự nhạt nhẽo trong lời nhạc và chủ đề chỉ xoay quanh về tình yêu trai gái. Nó khác hẳn với bản chất của rap, vốn ban đầu được phát triển để nói về những thứ gây nhức nhối trong xã hội.
Có một khái niệm mang tên lời nguyền mainstream. Đó là khi một rapper khi còn rap đường phố hay underground thì bùng nổ. Còn khi họ lên mainstream hay trở thành nghệ sĩ của đại chúng, họ dần dần trở nên nhạt nhẽo và mất chất.
Nếu nói nhẹ thì con người thay đổi theo thời gian, rapper cũng vậy. Còn nếu nói nặng, tiền làm rap Việt mất chất.
Thế hệ rapper của Viet Dragon, Nah, Wowy, Karik, Ếch và Báo, bây giờ đã trở thành quá khứ. Các bài hát nổi tiếng trước đây đã bị ẩn khỏi YouTube nhưng bạn vẫn có thể nghe trên các nền tảng khác.
Nếu chỉ tập trung vào B Ray thì sẽ không công bằng. Đen Vâu cũng gặp vấn đề tương tự. Bài mới nhất của anh, “Lãng đãng” như một chương trong cuốn sách self-help để chữa lành. Đây là lời nhạc:
“Tôi nghĩ rằng như một cái cây, mỗi người có thể tự mình thay lá. Những quyết định và những khát khao, những chân trời và từng giao lộ. Những chuyện cứ đến nối tiếp nhau, những vui buồn tự mình tao ngộ.”
Nó nhẹ nhàng, mềm mại, nhưng nghe xong rồi thôi. Chuyện gì đã xảy ra với Đen Vâu của “Bài này chill phết,” “Mười năm,” “Một triệu like,” “Anh đếch cần gì ngoài em” hay “Trốn tìm.”
Giống như hai phiên bản khác nhau. Giống như B Ray, Wowy hay Karik, lời nguyền mainstream được lặp lại.
Vậy, vấn đề là gì. Có phải vì tiền, vì thời thế, vì môi trường, vì nguồn cảm hứng, hay đơn thuần là chu kỳ sáng tạo. Ai cũng có thời đỉnh rồi về hưu.
Có rất nhiều lý do giải thích cho sự mất chất của rap Việt.
Chu kỳ sáng tạo - Đây là một khái niệm mình tự bịa ra chứ không hề tồn tại. Vì mình không phải là chuyên gia âm nhạc nên không tìm ra từ ngữ phù hợp để miêu tả. Chu kỳ là sự đi lên và xuống của một nghệ sĩ. Ai cũng có đỉnh và đáy. Ban đầu, một rapper có ý tưởng và nguồn cảm hứng nào đó, họ biến thành bài rap. Rồi thời gian trôi, con người và môi trường thay đổi, họ cũng thay đổi, cho nên sự sáng tạo ban đầu không còn nữa. Đó cũng là điều bình thường. Bạn không thể nào bắt một triệu phú phải suy nghĩ như một chàng trai trong khu ổ chuột được.
Kiểm duyệt - Khi bạn là một rapper underground, bạn không có gì trong tay, không có gì để mất, nên không có gì để sợ. Bạn có thể thoải mái viết ra những câu rap đậm chất đường phố. Bao gồm chửi thề, nói về bất công của xã hội, miêu tả khoảng cách giàu nghèo, hay bàn về những thứ bạn ghét bỏ. Nhiều người đồng cảm với bạn vì đa số dân số thuộc tầng lớp bình dân.
Những thứ giản dị như tô hủ tiếu gõ, cô gái nhà giàu, bạn đi xe đạp, cuộc cãi lộn, cái nghèo, hay đơn thuần là nạn tiêu cực cũng trở thành một chủ đề để khai thác. Nó đến với bạn một cách tự nhiên. Đó mới là rap đúng nghĩa.
Còn khi bạn lên mainstream và trở thành nghệ sĩ đại chúng, mọi thứ thay đổi. Bạn bắt đầu có những hợp đồng quảng cáo triệu đô, trong đó có các điều khoản về bảo vệ thương hiệu và hình ảnh của nghệ sĩ. Ngay lập tức, bạn bị giới hạn trong sự sáng tạo của mình. Bạn không còn được viết ra những lời rap đậm chất đường phố nữa vì nó quá “vô văn hóa” và “không phù hợp với yêu cầu của nhãn hàng.” Họ sẽ yêu cầu bạn giảm bớt chất đường phố lại, nếu không sẽ bị hủy hợp đồng. Vì áp lực từ đồng đội, từ thành viên trong nhóm, từ doanh thu, bạn âm thầm chấp nhận mặc dù biết rằng nó khiến mình mất chất.
Nghiêm trọng hơn, khi bạn là người nổi tiếng, hành vi và lời nói của bạn sẽ bị chú ý hơn. Người khác nói thì không ai quan tâm. Còn bạn mà nói gì sai thì sẽ trở thành trung tâm của sự chú ý. Báo chí sẽ soi mói bạn hơn và dư luận sẽ chuẩn bị để dìm bạn. Chính áp lực đó, nó khiến bạn phải trở nên an toàn hơn khi viết nhạc. Bạn không thể nói về tiêu cực, không thể bàn về bất công, càng không được nói về những điều nhức nhối trong xã hội. Từ đó, bạn núp trong sự an toàn, đó là tình yêu trai gái và tiền bạc. Nếu để ý, các rapper bây giờ chỉ nói về hai chủ đề đó. Không phải vì họ tệ, không phải họ kém, mà vì họ bị áp lực kiểm duyệt.
B Ray, Wowy, Karik, hay Đen cũng gặp rào cản tương tự. Nếu Nah lên mainstrean, anh ấy cũng vậy. Thậm chí, nếu Eminem mà ở Việt Nam, thì sẽ không có những Lose Yourself, Cleanin out my closet hay Mockingbird. Vấn đề không phải là tài năng, mà là môi trường để tài năng đó phát triển. Chúng ta nên trách ai bây giờ. Môi trường tạo nhân tài, khi rapper Việt thiếu môi trường tự do để sáng tạo, họ mất chất.
Đáng buồn khi chúng ta sẽ không còn có những phiên bản đậm chất rap như: Sài Gòn đẹp lắm, Khu tao sống, Hai thế giới, hay Làm việc nước.
B Ray đang đi tìm Ếch và Báo như rap Việt đang đi tìm lại giá trị cốt lõi của trước đây.
Nguyễn Trọng Nhân, 6.8.2025
Đây là một bài mình reup từ một kênh youtube về góc nhìn của rapfan đơn thuần, không chuyên nói về âm nhạc và đây là link bài viết gốc:
Như đã nói, người này không phải chuyên về mảng âm nhạc nên sẽ không có phân tích chuyên sâu về góc nhìn khách quan mà thường là góc nhìn cá nhân của người viết bài, song với đó việc người này nêu ra một quan điểm khiến mình quyết định reup bài nhạc chính là không thể bắt một người sống giàu có có góc nhìn của một anh công nhân, điều này khiến mình thông cảm một phần cho những rapper không còn ra được những bài nhạc xưa cũ lúc họ chưa có gì như đen vâu và bray, lúc còn là một artist chưa ai biết tên hoặc chỉ mới nổi qua những bài rap viết suy nghĩ của một người thật sự trải qua cuộc sống cơ cực hoặc một người trẻ muốn thể hiển suy nghĩ của mình qua những câu rap. Bài viết trên nếu đọc kỹ thì sẽ thấy tính châm biếm cao, nhưng đó là suy nghĩ của tác giả còn riêng mình, mình cảm thấy không có cái gì gọi là chất chỉ là rap fan muốn tìm lại người nghệ sĩ khiến họ yêu thích và giờ không còn như thế nữa nên một bộ phận không thể chấp nhận được, nhưng ai rồi cũng phải trưởng thành cũng phải có được bước tiến chuyển trong cuộc sống và suy nghĩ nên hãy thông cảm cho những người nghệ sĩ.
